Bal Hasadı Yaparken Dikkat Edilecek Hususlar

Bal hasadı nasıl yapılır? Bal sağımı yaparken nelere dikkat edilmeli? Daha fazlası için hemen oku...

Bal Hasadı Yaparken Dikkat Edilecek Hususlar
Bal hasadı nasıl yapılır. Bal sağımı nasıl yapılır.

Bal sağımı , arıcılık dünyasının en heyecan verici olaylarından  birisidir. Bütün yıl yapılan hizmetin karşılığını fazlasıyla almak elbette bir arıcı için  mutluluk vericidir.

Ülkemizde bal hasadı zamanı , yöreden yöreye değişmekte birlikte genel olarak Haziran ayı itibariyle başlayan bir süreçtir.

Tüm arıcılık işlemlerinde olduğu gibi bal hasadı da titizlik isteyen bir çalışmadır. Bir arıcı ne zaman ve ne şekilde bal hasadı yapacağını çok iyi bilmeli çalışıma yaparken oldukça  dikkatli davranmalıdır. Aksi takdirde yapacağı küçücük bir hata pahalıya mal olabilir.

O halde bal hasadı ne zaman ve ne şekilde yapılmalı? Bu konuda dikkat edilecek hususlar nelerdir? Tüm bu soruların cevaplarını vermeye çalışalım.

Bal Hasadı Ne Zaman Yapılmalı ?

Balın kovandan  hasat edilebilmesi için olgunlaşması gerekir.  Olgunlaşmış balın içeriğindeki su oranı en fazla % 21’dir. % 17 su oranı bir bal için en ideal ölçüdür. Böyle bir bal, kimyasal ve fiziksel  özelliği  bozulmadan uzun yıllar  saklanabilir.

Kovandaki balın olgunlaştığını anlamanın bir başka  yolu çerçevelerin yaklaşık olarak 2/3 nün arılar tarafından  sırlanmış olmasıdır. Sırlanan bal artık olgunlaşmıştır ve kovandan alınabilir.

Bal Hasadı Günün Hangi Saatinde Yapılmalı ?

Bal hasadının , her ne kadar arıcılar tarafından sabahın erken saatleri ve akşam üstü yapılması  tavsiye  edilse de . Havanın açık olduğu günün herhangi bir saatinde bal sağımı yapılabilir.

Bal Hasadı Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

  1. Bal hasadı en az iki kişi tarafından yapılmalıdır. Bir kişinin tek başına hızlı bir şekilde bal hasadı yapması zordur. Uzun süre kovan açık kalacağından yağmacılık olayı baş gösterebilir. Bu yüzden, imkan varsa en az iki kişi bu işlemi birlikte gerçekleştirmelidir.

 

  1. Bal hasadı yaparken sakin ve seri hareket edilmeli: Arılar sakin arıcılardan hoşlanır. Özellikle bal hasadı yaparken sakin ve seri hareket edilmelidir. Gürültülü ve telaşlı hareket edilmesi arıları kızdıracağı için  saldırganlık eğilimleri artabilir. Bu yüzden bal sağımı yapacak kişiler  sakin ve hızlı hareket etmelidir.

 

  1. Çıkartılan çerçevelerin yerleştirileceği kapalı kaplar ya da boş kovanlar önceden hazırlanmalıdır. Kovandan alınan ballı çerçeveler vakit kaybetmeden önceden hazırlanan kabın içine konmalı ve yağmacılığa mahal vermemek için kapağı çabucak kapatılmalıdır.

 

  1. Sağım yapılacak kovana üst taraftan duman verilmeli ve bir 1-2 dakika beklendikten sonra kapak açılmalıdır. Bu şekilde hem arılar sakinleşmiş olacak hem de üst taraftan duman verileceği için arılar alt katlara doğru ineceklerinden rahat bir sağım gerçekleşecektir.

 

  1. Ballıktan alınan çerçeveleri silkerken ve süpürürken dikkatli olun ! Kovandan tek tek alınacak çerçeve önce kovan içine ya da önüne silkelenmeli, daha sonra çerçeve üstünde kalan arılar yumuşak bir süpürge ya da fırça ile süpürulmelidir.Arıların  çıkartılacak çerçeveler üzerine silkelenmemesi gerekir. Şayet bu hususa dikkat edilmezse , aynı arı birkaç kez silkeleneceği için örselenip zarar görebilir. Bunun için önceden kovan önüne serilen bir bez ya da çuval üzerine silkeleme yapmak daha mantıklı bir uygulama olacaktır.

 

  1. Hasat yaparken etrafa bal bulaştırılmamalıdır: Dikkat edilmezse bu durum yağmacılığa sebep olup , arılıkta kargaşaya yol açabilir.

 

  1. Ballığın toptan alınması: Çerçevelerin tek tek alınması bazen uzun ve yorucudur. Bu durumda ballığın topyekün alınması farklı bir yol olabilir. Bunun için uygulanan bazı teknikler vardır. Bu tekniklerden bazıları şunlardır;

A. Arı Kaçıran Yöntemi: Bu yöntemde ortasına arı kaçıran aleti monte edilmiş örtü tahtası kuluçkalık ile ballık arasına konur. Arı kaçıran sayesinde arılar kuluçkalığa inebilirler fakat yukarı çıkamazlar. Böylece 2-3 gün içerisinde ballık arılardan boşalmış olur ve ballı çerçeveler kolaylıkla hasat edilir. Bu yöntemin sağlıklı olarak uygulanabilmesi için ballıkta kuluçka olmaması gerekir, çünkü bakıcı arılar aşağıya inmedikleri için ballık boşalmamış olur. Bu yöntemin sakıncası ise özellikle çok sıcak havalarda vantilatörcü arılar yukarıya çıkamadığı için ballıktaki balların erimeye başlamasıdır.

 B. Kimyasal Madde Yöntemi: Bu yöntem yurtdışında çok büyük ticari arılıklarda kullanılır. Arıların kokusundan hoşlanmadığı madde kapağın altına yapılan özel bir düzeneğe sürülerek kovan kapatılır. Arılar belli bir süre zarfında ballığı terk ederek kuluçkalığı iner.
Bu yöntemde kullanılan kimyasal maddelerden bazıları insan ve arı sağlığı açısından risk oluşturduğundan uygulanabilmesi için yasal düzenlemelere ihtiyaç vardır.

ABD’de kimsayal madde olarak yalnızca “Benzaldehyde” ile “Propionic ve Butric Anhydride” kullanımı için izin verilmektedir. Ülkemizde bazı arıcılar tarafından kullanılan ticari adı “Fenol” olarak bilinen “Carbolic acid” kullanımı ise yasaklanmış bulunmaktadır.

C. Hava Üfleme Yöntemi: Bu yöntem basınçlı hava üfleyerek arıların çerçevelerden uzaklaştırılması esasına dayanır. Bunun için kovan önüne altı açık bir sehpa konur. Kovan uçma deliği ile sehpanın arasına genişçe bir bez gerilir. Ya da uçma deliğine arıların rahatlıkla tırmanması için bir rampa konulur. Ballık sehpanın üzerine konarak çerçeve aralarından basınçlı hava püskürtülür. Havanın tazyikiyle örtü üzerine düşen arılar dumanla yönlendirilerek kovana girmeleri sağlanır. Arılardan boşalan ballık altı ve üstü kapatılarak süratle arılıktan uzaklaştırılır.

Hava ile üfleme yöntemi ile yurtdışında profesyonel olarak yapılmaktadır ama ülkemizde bu yöntem fazla gelişmemiş olup, daha çok elektrik süpürgesi tarzı hava aletleri ile yapılmaktadır.( Kaynak)

  1. Soğuk havalarda bal hasadı yapmak: Bazı arıcılar sabahın erken saatlerinde ya da soğuk havalarda bal hasadı yapmayı tercih etmektedirler. Bu uygulamanın her ne kadar yumurtaların üşümesi açısından riski olsa da , sağladığı kolaylıklar da mevcuttur. Bunun için soğuk havada bal hasadı yapılacak kovanın üst örtüsü kaldırılır. Üst katta üşüyen arıların tamamı belli bir süre sonra kuluçkalığa toplanır. Böylece arılardan boşalan ballık rahatlıkla kovandan alınır.

arılarda yağmacılık

  1. Bal sağımı yaparken yağmacılığa yol açmayın: Uzun süre bal sağımı yapıldığında ya da sağa sola bal bulaştırıldığında diğer arılar kapağı açılan koloniyi yağmalamak isteyebilirler. Bu durumda yapılacak ilk iş,  bal sağımını belli bir süre askıya almaktır. Diğer yandan kovan giriş deliğini daraltmak , gerekirse yağma edilen kovan etrafına bir bezle mazot gibi bal kokusunu bozan madde sürmek  işe yarayabilir.

  1. Kovandan alınan ballar arıların giremeyeceği çadır ya da kapalı bir odada istiflenmelidir. Acemi arıcılar aldıkları balları iyi muhafaza edemedikleri için , sağım yapılan ballar arılar ya da karıncalar tarafından istila edilip yağmalanabilmektedir. Dolayısıyla bu hususta dikkatli olmalı alınan ballar kapalı bir ortamda iyi muhafaza edilmelidir.

Bol ve bereketli bir sezon dileğiyle...

ariciyim.com